4.26.2017

Master Course Tilburg University 2017-18 Levinas

CLOSE READING II: THINKING OF THE OTHER – LEVINAS

Instruction language English
Type of Instruction 7 x 3 hours
Type of exams Assignments (50%) and paper (50%)
Level: Master
Course load: 3 ECTS credits

COURSE DESCRIPTION

Without doubt, the work of the French-Jewish philosopher Emmanuel Levinas (1906-1995) belongs to the most influential recent continental philosophies.
The class will focus on the collection of texts called Entre Nous. Essays on Thinking-of-the-Other. Levinas's writings are very demanding to read and understand.  In class we will discuss the main lines of his thinking and then read and examine texts.
During the course, we will examine several texts as collected in Entre Nous, from every stage of Levinas's career, from his early study of Husserl and Heidegger to the emergence of his new understanding of the human condition and the primacy of ethics, the face-to-face encounter with the human other, the role of language and the relationship between ethics and religion, and finally his understanding of Judaism and its relationship to Western philosophy.  We will be interested in his philosophical method, the relevance of his thinking for ethics and religion, the role of language in his philosophy and the problem of the limits of expressibility, and the implications of his work for politics.  We shall also consider his conception of Judaism, its primary goals and character, and its relation to Western culture and philosophy.

LEARNING GOALS
After completing this course, the student is able to read and interpret the texts of Emmanuel Levinas.

LITERATURE
Emmanuel Levinas, Entre Nous. Essays on Thinking-of-the-Other (any version)
or (preferably) Entre nous. Essais sur le penser-à-l'autre. Paris 1993.

Master Course Tilburg University 2017-18 Freud, Lacan, Žižek

Masters of Suspicion: Freud, Lacan, Žižek 


Although not a philosopher, the work of Sigmund Freud caused an earthquake in Western philosophy. If there's one thing that we should be suspicious of, it is the subject as conceived of in modern philosophy. The subject is not what you think it is. This, in a nutshell, is the all disruptive message of Freud on threshold of the twentieth century. During the course we will study psychoanalysis not that much as a therapeutic strategy, but as a tool to deconstruct discourse on truth and to reframe experience. We will focus on three thinkers who destructed the modern idea of the ego: Sigmund Freud, Jacques Lacan and  Slavoj Žižek.

Freud was the first to lay stress on the subjet as a narrative being. The subject speaks, but the meaning of the words is not the meaning that he himself attributes to. Instead, the subject uses language not to reveal truth but to conceal it. In the work of psychoanalyst Jacques Lacan, this is the leading thought. The unconcious is structured like a language. Farwewell to the principle of non contradiction and to formal logic as the structure of truth.  The course will start with the origins of psychoanalysis in the interpretation of dreams, trauma theories of hysteria, their apparent replacement by developmental models of sexuality, the theory of  repetition-compulsion, the death drive and Freud's associated analysis of the aesthetics of the Uncanny. Specific concepts to be examined include language and narrativity, desire, trauma and repression, phantasy and the unconscious, the pleasure principle and the death drive. We will look at some very basic theoretical concepts of Lacan, such as the three registers of “The Imaginary, The Symbolic and The Real” which Lacan considered to be major re-readings of Freud’s basic tenets.

Sigmund Freud, Modern Classics Penguin Freud Reader (Penguin Modern Classics. Ed. Adam Philips). London: Penguin Books 2006. ISBN 978-0-141-18743-3

Sigmund Freud, The Interpretation of Dreams (any version)

Jacques Lacan, The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis. New York: W W Norton & Co Inc, 1981 (or any other edition).

Slavoj Žižek, Less Than Nothing: Hegel And The Shadow Of Dialectical Materialism ( Verso; 2013)

4.23.2017

It’s Fantastic here! A Lacanian Approach to Tourism


Wageningen Geography Lecture, GAIA building, 16:00 – 17:30
For centuries people have travelled around the world. Today, travel drift is greater than ever. It is not hard to see that travel has something to do with desire. In this lecture, tourism is approached in a psychoanalytical way: what is the structure of this desire, obsession even, that makes us travel around the world? Is tourism the name of a collective obsessional neurosis? An introduction into the psychoanalytical theory of Jacques Lacan (1901-1981) applied to tourism.

Ruud Welten is Lector Ethics & Global Citizenship at Saxion University of Applied Sciences, Associate professor of Philosophy at Tilburg University, and a Thomas More professor at the Erasmus University Rotterdam. With a background in philosophical phenomenology, he has written extensively about tourism and hospitality broadly conceived, extending to issues of cosmopolitanism, refugees, violence, religion, and business ethics. In Dutch, he published the book ‘Het Ware Leven is Elders – Filosofie van het Toerisme’ (True Life is Elsewhere – Philosophy of Tourism).

4.12.2017

Lacan en religie - zaterdag 22 april - debat met Marc de Kesel

2 maart 2017 THIJMGENOOTSCHAP

Op zaterdagmiddag 22 april 2017 organiseert de Wijsgerige Afdeling van het Thijmgenootschap een studiebijeenkomst over Lacan en de religie in Utrecht. Met medewerking van Ruud Welten en Marc de Kesel.

Het werk van psychoanalytisch denker Jacques Lacan (1901-1981) blijft de gemoederen bezighouden. Hoe ziet religie eruit vanuit een lacaniaans perspectief? Daarover lopen de meningen van de interpretatoren nogal uiteen.

Is religie de dwangneurotische herhaling van riten zoals Freud het begreep en staat Lacan eenvoudigweg in deze traditie? Openbaring zou bijvoorbeeld pas mogelijk zijn omdat er een religieus discours is dat over openbaring spreekt. Het is lacaniaans uitgedrukt een 'effect van de symbolische orde'. Is het echter mogelijk om openbaring precies te begrijpen als de traumatische inslag in de symbolische orde die Lacan 'het reële' noemt?

In Als de graankorrel niet sterft (Klement 2016) probeert Ruud Welten religieuze openbaring niet als maar voorbij het fantasma te denken. Zo bezien wordt de moderniteit niet begrepen als een afscheid van religie, maar eerder andersom: religie als een verdrongen trauma van de moderniteit.

Deze interpretatie heeft raakpunten met het denken van Marc de Kesel, die als coreferent zal optreden, maar de interpretatieverschillen geven genoeg stof voor een debat over de positie van religie, openbaring en moderniteit. Het betreft in feite de vraag hoe we de immer problematische relatie tussen religie en moderniteit kunnen stellen.

Programma:

13.00 – 13.30 inloop
13.30 – 14.30 inleiding Ruud Welten
14.30 – 15.30 co-referaat Marc De Kesel
15.30 – 15.45 pauze
15.45 – 16.45 plenaire discussie

Plaats: Ariënsinstituut, Keistraat 9, 3512 HV Utrecht

Aanmelding per email bij Rudi te Velde (r.a.tevelde@uvt.nl)


Site van het Thijmgenootschap

2.26.2017

Mystiek, erotiek en angst: reflecties vanuit Paul Gauguin

TBI lectures

Wo 22.03.2017, 14h-16h, Erasmusgebouw 1.17, Erasmusplein 1 Nijmegen

Toen Paul Gauguin in 1903 op het eiland Hiva Oa in de Stille Oceaan overleed, werden veel van zijn erotische doeken door de plaatselijke missiepost in beslag genomen en vernietigd. Gauguin had een bittere strijd gevoerd tegen alles wat ‘Westerse cultuur’ genoemd werd, en in eerste plaats tegen de kerk en haar zogeheten normen en waarden. Uit Gauguins werk, dat niet alleen uit schilderijen bestaat maar ook talloze houtgravures, beelden, keramiek en teksten, spreekt echter een diep verlangen naar een religie die niet door de westerse koloniale cultuur gecorrumpeerd is. Gauguin hoopte de werkelijke religie te vinden op de Frans-Polynesische eilanden, een religie die door de ijver van het missiewerk was weggevaagd, maar in plaats daarvan creëerde hij zijn eigen fantasmatische ‘Tahitiaanse’ mystiek, waarin erotiek en angst wonderlijk gepaard gaan.



Ruud Welten is bijzonder hoogleraar bij de Faculteit der Wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam vanwege Stichting Thomas More, met de leeropdracht ‘Hedendaagse benaderingen van menselijke subjectiviteit’, en hoofddocent filosofie aan de Tilburg University. Onder zijn redactie (samen met Marc De Kesel) verschijnt in het voorjaar Het Godstrauma: Lacan, religie & moderniteit (Amsterdam, Sjibbolet, 2017).

2.19.2017

Filosofie van Geweld

Verschijnt binnenkort. Met daarin mijn bijdrage 'Als blikken konden doden', over Sartre en geweld.

Link naar de uitgeverij

Nadenken over geweld doen we meestal in morele zin: het is goed of fout. Van filosofen wordt dan verwacht dat ze argumenten geven die voor of tegen het gebruik van geweld pleiten. Dat volstaat niet. Lode Lauwaert vroeg daarom toonaangevende filosofen uit Vlaanderen en Nederland om een ander licht te laten schijnen op onder andere religieus geweld, terrorisme, geweld en recht, en het geweld van de neoliberale maatschappij. Het resultaat is een rijk en gevarieerd boek dat je anders over geweld doet nadenken.

 Met bijdragen van Maarten Boudry, Wim Weymans, Ignaas Devisch, Ruud Welten, Marc De Kesel, Paul Cliteur, Rico Sneller, Eric Meganck, Jens De Vleminck en Antoon Vandevelde.