12.03.2011

Persbericht lectorale rede 31 januari 2012 'Gij zult maatschappelijk verantwoord ondernemen!'

Op dinsdagmiddag 31 januari 2012 zal dr. Ruud Welten, lector Ethiek en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, zijn lectorale rede houden. Als lector Ethiek en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is hij verbonden aan het gezamenlijke Saxion Kenniscentrum van de Hospitality Business School en van F€M (Financiën en Economie & Management).

Ruud heeft zijn rede de titel gegeven 'Gij zult maatschappelijk verantwoord ondernemen! Een pleidooi voor een doorleefde bedrijfsethiek'. Het belooft een middag te worden waarin we aan het denken worden gezet over de ethische implicaties van business en gastvrijheid. Hij zal het gaan hebben over Aristoteles, voetbal, ethiek in het hoger beroepsonderwijs en zombies in het bedrijfsleven.
Tijdens deze middag wordt de lectorale rede afgewisseld met interviews, film en workshops waaraan studenten, medewerkers van Saxion en externe relaties zullen bijdragen.

Ruud Welten wordt die middag formeel geïnstalleerd als lector door Mr. Ineke van Oldeniel, lid van het College van Bestuur van Saxion.

Informatie via Secretariaat Kenniscentrum Hospitality Saxion: +31 570 603 784

11.10.2011

Hoe overleef ik het consumentisme?

(vooraankondiging)

We leven in een tijd waarin we voortdurend worden aangezet tot nieuwe aankopen. Niet alleen worden we ertoe verleid om voedsel en dingen te kopen, maar ook adviezen, verzekeringen tegen van alles, leefstijlen, reizen, belevenissen of gezondheid.  Alles is te koop en hoe meer je koopt, des te gelukkiger je zult leven! Het consumentisme belooft geluk en vrijheid, maar niet zelden leidt het tot teleurstelling en geketend zijn. Het probleem van onze tijd is niet de schaarste of behoefte, maar de overvloed.  We kopen dingen omdat de behoefte eerst bij ons aangemaakt is. En we willen liever niet achter blijven bij de rest. In onze moderne, volle en drukke wereld produceren we om deze reden erg veel spullen, stress en afval in de breedste zin des woords. Hoe kunnen we overleven in de overvloed en obsessie om de zin van ons leven letterlijk te kopen? 
In een interactief college nemen filosoof Ruud Welten en wetenschapper Martin van der Gaag u mee langs achtergronden en denkers rondom het consumentisme – in de filosofie, sociologie en economie, maar ook praktisch toegepast op uw eigen leven. Want  consumentisme: hoe overleven we dat eigenlijk?

23 Februari, 16.00 uur
STUDIUM GENERALE
Saxion, Handelskade 75, Deventer




10.14.2011

Verdorven Praktijken (2 november Debat)


Kan een beroepspraktijk inherent kwaadaardig zijn? Instituties scheppen een context voor gedrag. Ze voorsorteren op onze keuze. Maar kan hun drang ook ontaarden in dwang? Volgens sommigen is dat zeker niet zo. De mens is vrij en kan altijd geacht worden zich tegen het kwaad te keren. Volgens anderen is dat zeker wel zo. Tijdens de bancaire crisis werd vaak aangevoerd dat we de bankmanagers moreel niets kunnen verwijten. Hun gedrag werd opgeroepen en uitgelokt en meer nog dan dat: het werd afgedwongen door de context. Tijdens de wetenschappelijke crisis die Tilburg University zelf onlangs trof, wezen kenners ook onmiddellijk op de enorme druk waaronder wetenschappers moeten functioneren.
Een samenleving kan het zich niet veroorloven verdorven praktijken in stand te houden. Ze zijn per definitie een recept voor onheil. Maar kunnen ze bestaan? En als ze bestaan, wat zijn criteria om een praktijk kwaadaardig te noemen? Wanneer verandert een gezond stelsel van "prikkels" in een boosaardig stelsel?
De beantwoording van deze vraag raakt onherroepelijk aan filosofische problemen omtrent vrije wil, verantwoordelijkheid en de redelijkheid van morele excuses.
Tijdens het eerste docentendebat 2011-2012 zullen Dr. Ruud Welten (TSH) en Dr. Hans Dooremalen (TSH) hierover met elkaar in debat gaan. Dr. Wim Dubbinktreedt op als mediator.
Het debat zal plaatsvinden op:
Woensdag 2 november 2011 van 19.30-21.00 uur in Zwijsenbuilding, UvT
Organisatie: Departement Filosofie, TSH ism Studie Vereniging Sapi
ALLE STUDENTEN EN ANDERE GEÏNTERESSEERDEN ZIJN VAN HARTE WELKOM !!!
klik hier voor meer info

9.16.2011

Nieuwe publicatie: "Petite métaphysique de la déception"

http://web.lerelaisinternet.com/hermeneutique/?ref=3

Artikel over teleurstelling vanuit de filosofie van Arthur Schopenhauer

Épreuves de la vie et souffrance d'existence. Regards phénoménologiques est paru dans la collection "Phéno" du Cercle herméneutique (Argenteuil)

2011, p. 137-156

8.23.2011

Het Nieuwe Werken

‘Het nieuwe werken: de menselijke gevolgen’ 
Het grootste deel van de mensen besteedt er vrijwillig of noodgedwongen meer dan hun halve leven mee: werk. Technologie heeft altijd al een bepalende rol gespeeld op werk. De uitvinding van de stoommachine joeg onder de vlag van efficiëntie en kostenbesparing miljoenen mensen donkere fabriekshallen in. Ook de techniek van onze tijd, de computer en de nieuwe media hebben een beslissende invloed op ons werk. "Het Nieuwe Werken" geldt als de grote belofte voor de toekomst: thuis, wanneer je wilt, snel, efficiënt, kostenbesparend, niet langer de adem van je baas in je nek. Is het Nieuwe Werken een doorbraak naar menselijke vrijheid of juist een stap achteruit? Wat zijn de menselijke gevolgen van HNW?


Voordracht tijdens

High Performance Workspace



Op donderdag 22 september a.s. organiseert Saxion kenniscentrum Business Development & Hospitality in samenwerking met draaijer+partners het congres 'High Performance Workspace'. 



6.25.2011

Teken tegen de afschaffing van het PGB

Laat deze regering haar zieke plannen niet uitvoeren, onderteken deze petitie tegen de afschaffing PGB. Deze regering denkt uitsluitend in negatieve termen, ze ziet mensen met een handicap als een last voor de samenleving, in plaats van dat ze mensen wil stimuleren en faciliteren om een rol in de samenleving te hebben.


Naar de petitie

5.11.2011

Nieuw Boek - PHÉNOMÉNOLOGIE DU DIEU INVISIBLE


PHÉNOMÉNOLOGIE DU DIEU INVISIBLE

Essais et études sur Emmanuel Levinas, Michel Henry et Jean-Luc Marion
Ruud Welten
Traduit par Sylvain Camilleri
Ouverture Philosophique
PHILOSOPHIE RELIGION 


La phénoménologie est la science philosophique qui décrit l'apparaître et se restreint à la donation originaire de cet apparaître sans avoir recours à des constructions artificielles et théoriques. Si Dieu est donné en tant que "Dieu", il est déjà le produit de mon intention. Peut-être que Dieu n'est en rien objet de notre croyance, mais plutôt un sujet plus profond ou plus haut que notre propre subjectivité.



Link naar de uitgever

4.28.2011

Gastvrijheid in een geglobaliseerde wereld


Aan de vooravond van het moderne Europa zoals wij het kennen, beschrijft de filosoof Immanuel Kant wat gastvrijheid betekent. Ik vertaal het vrij: “Gastvrijheid is het recht van de vreemdeling om niet vijandelijk te worden ontvangen in het land van de ander. Het is niet het recht om er permanent te verblijven, maar een bezoekersrecht, dat alle mensen toekomt, het recht om gezelschap aan te bieden; dit op grond van het recht van het gemeenschappelijke bezit van de oppervlakte van de aardbol, een oppervlakte die niet oneindig is. En dit betekent dat we elkaar moeten zullen dulden.” In zijn tijd - we spreken hier over eind achttiende eeuw - is het moment al niet meer ver weg dat elk plekje aarde in bezit is van iemand. We zouden ons naar aanleiding van Kants citaat kunnen afvragen of we dan niet beter over ‘gastvrijheid’ kunnen spreken in plaats van over ‘ethiek’. De socioloog Zygmunt Bauman oppert deze these en de recentelijk overleden filosoof Jacques Derrida stelt zelfs dat ethiek gastvrijheid is.
 Wij eenentwintigste-eeuwers leven in deze geglobaliseerde wereld. Globalisering duidt precies op het bewustzijn dat we allen, vriend en vijand, op deze bol leven. Wij leven in deze wereld waarin ethiek betekent dat we de vreemdeling ontvangen in het huis (of land) dat ons toebehoort. Gastvrijheid impliceert dus bezit aan de kant van de gastheer. Zonder bezit, een huis, een bed of een maaltijd, is gastvrijheid onmogelijk. Wij, Europeanen van vandaag, worden dagelijks geconfronteerd met het bestaan van een aanzienlijk deel van de wereldbevolking dat is aangewezen op onze gastvrijheid. De rol van Europa is in dit perspectief cruciaal. De wereldbol werd vanuit Europa gekoloniseerd en tot bezit verklaard. Deze geschiedenis is onomkeerbaar, maar de grondhouding die het Europa van vandaag, precies vanwege het voormalig bezit, kan innemen is die van gastvrijheid.
 Gastvrijheid is niet mogelijk zonder bezit. Europa is vandaag de dag vooral een werelddeel dat onlosmakelijk verbonden is met haar kolonisatiegeschiedenis. Naar het voorbeeld van Alexander de Grote en van de Christelijke missie bezette het de wereld. Maar het zag zichzelf in de loop van de twintigste eeuw steeds meer tegenover het geweld van dekolonisatie geplaatst: nagenoeg alle kolonieën rukten zich in de naoorlogse periode met geweld los van hun koloniserende geweldenaars. Het geweld waarmee de dekolonisatie gepaard ging was inherent aan het geweld van de kolonisatie zelf. Jean-Paul Sartre beschreef het geweld van de dekolonisatie, zoals dat van Algerije dat zich van Frankrijk losmaakte, als een boemerang die op de kolonisators terugkwam. Het mag dan lijken dat kolonisatie in de klassieke betekenis van het woord verdwenen is, de koloniserende handelsgeest van de Europeaan is dat niet: in de multinationals in het bedrijfsleven of het massatoerisme waart de geest van het kolonialisme. De legertenten en missieposten hebben plaats gemaakt voor de plants van multinationals en voor touristsresorts. Europa is te klein voor de Europeaan. De wereld is voorhanden. Gastvrijheid heeft met verovering te maken. Of is het precies het tegenovergestelde?
 Antwoord: beide. De etymologie van het Engelse woord hospitality (of het Franse hospitalité) verraadt onmiddellijk de dubbele connotatie die het woord met zich meebrengt. Het Engelse 'host' kent vanuit de Latijnse oorsprong dezelfde stam als het Engelse 'hostile'. Is het niet opmerkelijk dat gastvrijheid en vijandschap uit dezelfde stam geboren zijn? Een halve eeuw voor onze jaartelling verbaast Cicero zich over deze double bind: “Ik zie dat degene die we een vechtende vijand zouden noemen een ‘gast’ (hostis) heet. Het afschrikwekkende van de feiten wordt dus verzacht met deze uitdrukking. Voor onze voorvaderen betekende ‘vijand’ (hostis) wat we nu aanduiden als ‘vreemdeling’ ”, aldus de Romein in De Officiis (Over Plichten). Deze etymologie is veelbetekenend. De Latijnse term ‘hostis’ beslaat het gehele betekenisveld van ‘vijand’ en ‘vreemdeling’ tot aan ‘gast’. Vijandschap is dus beslist niet een gecorrumpeerde afgeleide van een vermeende oorspronkelijke openheid naar de ander. In Kant’s citaat zien we dit nog terug: de ander heeft het recht op een niet vijandige ontvangst. Maar dat impliceert dat er reden is om over vijandschap te spreken. En het is waar: de gast is precies niet mijn vriend. Hij is vreemdeling, de ander. Waar het om gaat, is dat de ander, ondanks zijn andersheid en ondanks het feit dat ik zijn taal niet versta en ik zijn gewoonten niet begrijp, erken als een volwaardig menselijk wezen en daarom respecteer. Dat we de vijand gastvrij ontvangen leert niet alleen het Nieuwe Testament (het opmerkelijke gebod uw vijanden lief te hebben) maar herkennen we in het moderne idee van krijgsgevangenschap, dat is gebaseerd op fundamentele rechten die vijanden als zijnde mensen hebben.
 Gastvrijheid is dus een gif en tegengif tegelijkertijd en dat heeft niets te maken met een corrumpering van een ‘oorspronkelijk zuivere gastvrijheid’ die overloopt van goedheid. De gastvrijheidsindustrie (hotels, toerisme etc.), waarin gastvrijheid sterk is vercommercialiseerd, is gebaseerd op het feit dat gastvrijheid van meet af aan economisch is: een gastvrijheidsrelatie is een ruilrelatie. De gast vraagt iets dat de gastheer kan geven. De gastheer heeft dat in zijn bezit. Economie is inherent aan gastvrijheid. Vanuit een zuivere reciprociteit (zoals die van de ‘volmaakte’ Aristotelische vriendschap) zou gastvrijheid onmogelijk blijven. Dat maakt onderzoek naar een bedrijfsethiek voor deze sector cruciaal. Hoe is een bedrijfsethiek mogelijk voor een vercommercialiseerde gastvrijheidssector?
 Voor Jacques Derrida, voor wie gastvrijheid een centraal thema in zijn latere werk is, is gastvrijheid de ethiek van de kosmopolitische samenleving. Naast de ethiek van gastvrijheid, die we op persoonlijk niveau kennen en die idealiter de grondslag zou zijn voor de moderne vercommercialiseerde gastvrijheid (al is dat lang niet altijd het geval), is er een fundamenteel recht op politieke gastvrijheid. De traditie gaat terug naar de villes-refuges van het oude Israel (beschreven door de Frans-joodse denker Emmanuel Levinas, niet toevallig de filosoof van ‘de ander’), waar bannelingen ondanks hun ballingschap hun toevlucht kunnen nemen. In de de context van het moderne post-kolonialistische Europa heet dit ‘vluchtelingenbeleid’ op basis van humaniteit. Maar hoe gastvrij is het huidige vluchtelingenbeleid? In navolging van Kant stellen denkers van onze tijd, zoals Derrida of Bauman, de vraag hoe Europa deze ethiek van gastvrijheid kan herwinnen. In plaats van de strategieën van de angst, zoals het neo-fascisme of zich op ‘identiteit’ blindstarende conservatisme en de toenemende drang om van Europa een veilig fort de maken, zou Europa de ultieme consequentie van de oude kolonisatie, te weten gastvrijheid, moeten cultiveren. Dat impliceert niet alleen een ander gedrag van multinationals of een andere houding van de toerist en de touroperator, het betekent ook een kritische reflectie op de economische immigrant (de voormalige ‘gastarbeider’) en een gastvrij beleid waarin het gaat om mensen die geen kant meer opkunnen, de vluchtelingen en asielzoekers die alleen al door hun bestaan een appel op Europa doen om de grenzen niet te sluiten maar te openen. En we weten dat onze gast heus niet onze vriend hoeft te zijn of te worden.

Ruud Welten

Artikel gepubliceerd in Dante Magazine (Magazine van de Tilburg School of Humanities) Voorjaar 2011, p. 13-15. Alle rechten voorbehouden.


3.09.2011

Dag van de Filosofie 2011



Ik spreek op de Dag van de Filosofie over "Het Goede Leven is Elders:  Filosofie van het Toerisme"

Het Goede Leven is Elders: filosofie van het Toerisme

Volgens Nietzsche is de westerse cultuur gebaseerd op een hardnekkige veronderstelling: het ware leven is elders. Of het nu Plato's hogere ideeënwereld betreft of het Koninkrijk Gods, we zouden naar een andere plaats moeten gaan om het ware leven te vinden. Ons denken wordt gedreven door het verlangen elders te zijn. Nu de grote vertelling van Plato niet meer vanzelfsprekend is, blijft deze fundamentele lust naar het elders niettemin de drijfveer van het moderne westerse leven. In onze moderne maatschappij heeft dit verlangen zijn vorm gekregen in het toerisme. Obsessief op zoek naar rust is de moderne mens rusteloos en onverzadigbaar op zoek naar nieuwe ervaringen. Hij moet overal zijn geweest. De wereld is zijn supermarkt. Het beloofde land van melk en honing heeft plaats gemaakt voor het Tourist Resort met Pina Colada en Icecreams. Het ware leven in een land waar de zon altijd schijnt, lonkt hem vanuit de vakantiebrochures en websites die hem verleiden naar oorden met mythische culturen in musea en themaparken. Pas daar zal hij 'echt genieten'. Het toerisme biedt hem een betaalbare troost voor zijn grauwe kantoorbestaan. Toerisme heeft de plaats ingenomen van de rusteloze en onverzadigbare zoektocht naar de hemel. Het is de lust naar het ware leven elders.


Kijkend naar het toerisme onderzoekt Ruud Welten voor deze Dag van de Filosofie welke consequenties deze lust naar het ware leven elders heeft en de ethische vragen die het oproept.

3.01.2011

Masterclass voor middelbare scholieren

Dinsdag 12 april 2011
Masterclass
'Het Goede Leven'
Wanneer is jouw leven geslaagd?

Wil je vooral genieten, het leuk hebben? Of draait het juist om andere dingen? Is er in het leven een uitgestippelde route die je volgt? Een kompas dat je richting geeft? Heb je een einddoel voor ogen?

Al sinds Plato zijn er filosofen die zich bezighouden met de vraag wat nu precies 'het goede leven' en 'goed leven' is. Welke antwoorden geven zij? En wat is jouw antwoord? Kunnen filosofen je helpen met de morele opgave om iets van je leven te maken?

Masterclass: alleen op uitnodiging!

De Universiteit van Tilburg organiseert in april
speciaal voor vwo'ers een masterclass rond het
thema van de Maand van de Filosofie: 'Het goede
leven'. Uitnodigingen worden verstuurd aan
leerlingen die al eens eerder een open dag of
proefstudeerdag Filosofie hebben gevolgd, of die
door hun filosofiedocent zijn voorgedragen als
deelnemer.

In de masterclass is ruimte voor twintig ambitieuze
leerlingen met Filosofie in hun pakket. Deze groep,
die dus al enige filosofische bagage heeft en vooral
heel enthousiast is over het vak filosofie, gaat op 12
april een dag lang aan de slag met het thema 'Het
goede leven'. Aan deelname zijn geen kosten
verbonden.

Dagprogramma (11.00-17.00 uur)

De masterclass start met een openingslezing over Sartre van prof. dr. Maarten van Buuren, die eerder meewerkte aan de lezingenreeks "Levenskunst" van Studium Generale Utrecht. Na een (natuurlijk Bourgondische!) lunch word je 's middags bij de werkcolleges zelf flink aan het werk gezet. Dr. Ruud Welten en dr. David Janssens, filosofen verbonden aan onze universiteit. Zij verzorgen een discussiecollege en een tekstlezing waarin o.a. het goede leven volgens Plato en Aristoteles aan bod komen. We sluiten de masterclass af met een hapje en een drankje.
Jij komt toch ook?
Er zijn maar twintig plaatsen vrij, dus ga snel naar de website en schrijf je daar in als deelnemer!

2.25.2011

Nieuwe publicaties

"MVO dreigt ten onder te gaan aan aflaten" (Over ISO 26000) in Holland Management Review, 135, januari-februari 2011, p. 67 (samen met Wim Dubbink)


"Stop met dat verkeurmerken", in: Pepper, Februari 2011, Nummer 1, p. 45.

“Gastvrijheid in een geglobaliseerde wereld”, Dante Magazine van de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Tilburg, Maart 2011.

"Vrijheid of Vrijwaring? Jean-Paul Sartre en wij", in: Klerx, H. en Hinten-Nooijen, A., (red.), Wet van de vrijheid. Denken over vrijheid, individu & gemeenschap. Valkhof Pers, 2011, p. 35-42.