12.13.2013

Onder Vreemden. De ander in de reisliteratuur

In de voorjaarscatalogus van Klement Klik hier


100 pagina's | Paperback | Verschijnt ca: februari 2014 | ISBN: 9789086871384

In dit essay gaat Ruud Welten op zoek naar een hermeneutiek van het reizen. Hij neemt daarbij de ontmoeting met de ander en de filosofie van Levinas als uitgangspunt.
Ontmoetingen met de ander spelen een belangrijke rol in reisliteratuur. De ander is degene die we niet verstaan en niet kunnen begrijpen vanuit onze eigen culturele achtergrond. In de sporen van Emmanuel Levinas, de filosoof van de ander, en van literatuurwetenschapper Edward W. Said wordt reisliteratuur in dit boek gelezen als een schat aan reflecties op de ontmoeting met de ander. Op wat voor manier komen we de ander tegen in reisliteratuur? Deze tekst is een weefsel van stemmen waarin het ik en de ander nu weer samen klinken, dan weer hun eigen stem vertolken of tegen elkaar ingaan.
Verschijnt Februari 2014


12.06.2013

Academie voor Liberal Arts module 'De kunst van het reizen', met o.a. Ruud Welten, Stine Jensen en Maarten Doorman


De Academie voor Liberal Arts is een kleinschalige doorstart van de Academia Vitae, die tot 2010 in Deventer programma’s aanbood aan pre-studenten (bij wijze van tussenjaar tussen VO en Hoger Onderwijs) en mensen uit het bedrijfsleven. In deze programma’s stond het lezen van en werken met the Great Books centraal, veelal in combinatie met het ervaren, maar ook vooral beoefenen van andere kunstvormen als muziek, improvisatie, schilderen, schrijven, etc. De huidige Academie voor Liberal Arts heeft een vergelijkbare werkwijze, al zijn we vanwege onze kleine omvang thans nog beperkt in de diversiteit aan activiteiten. Het is ons streven om de komende jaren het aanbod van de Academie verder uit te breiden met een scala aan andere liberal arts activiteiten. Door middel van het beoefenen van liberal arts beoogt de Academie bij te dragen aan verdieping van de kennis van mensen die actief, bewust en reflectief in het leven staan. Iedere module bestaat uit vijf bijeenkomsten, waarvan er vier worden ingevuld met een bepaald perspectief op het hoofdthema, verzorgd door gerenommeerde gastsprekers. De vijfde bijeenkomst wordt besteed aan het bespreken van een essay over het hoofdthema, dat elke deelnemer heeft geschreven.
Dit voorjaar organiseren we drie modules, waarvan één doelbewust rond het zomerseizoen is georganiseerd: daardoor kan het thema meteen door de deelnemers in de praktijk worden gebracht tijdens hun eigen zomer: de Kunst van het Reizen.

Onze manier van werken
De Academie voor Liberal Arts wil op haar manier bijdragen aan het goede leven, het goede werken en een goede samenleving. Er is daarom ruimte voor gesprekken die ingaan op de vragen die het leven, het werk, en de samenleving oproepen. We gaan de gesprekken aan
• vanuit een eigen vraag
• aan de hand van (klassieke) werken (filosofie, kunst, sociale wetenschappen, literatuur etc.)
• onder leiding van een moderator
• met inspirerende docenten
• daarbij steeds de verbinding zoekend met de eigen vraag.
Deelnemers bereiden zich voor door bestudering van de teksten die de docent opgeeft. Tijdens een afrondende bijeenkomst delen ze het werk dat ze gedaan hebben op basis van de gevoerde
gesprekken en de bestudeerde teksten. Dat kan een essay zijn, een opiniestuk, een column, een reflectie of een (beeldend) werk. In het eerste seminar delen de deelnemers hun vragen.
Ieder seminar begint met een onderling gesprek over de bestudeerde teksten.
En ieder seminar eindigt met een reflectie op de betekenis van het gevoerde gesprek voor de eigen vragen.
Het doel is steeds weer een goed gesprek. Een goed gesprek, dat alle deelnemers involveert. De teksten die aan de orde zijn, bepalen het gesprek. De moderator en de docent dragen daar zorg voor. De docent gaat in op de bevindingen van de deelnemers en verdiept het gesprek, brengt andere gezichtspunten in, ontwikkelt concepten en waar mogelijk en wenselijk, daagt uit en prikkelt verder en door te denken.
De moderator bewaakt het gesprek, spreekt de deelnemers aan, en is aanspreekbaar gedurende het programma. De moderator adviseert en motiveert.
De gesprekken vragen om een intensieve betrokkenheid van al de deelnemers.

Logistiek en betaling
De sessies zijn steeds op dinsdagen van 17.00 tot 21.30 uur, en worden gehouden op een nader bekend te maken locatie in het midden van het land.
We zijn een non-profit organisatie. De bijdragen zijn dan ook gebaseerd op de werkelijke kosten. De deelname-bijdrage is
€650 excl. 21% BTW voor particulieren; of
€950 excl. 21% BTW voor bedrijven en instellingen.
Dit bedrag dekt de kosten van vier sessies + essaybespreking, inclusief eten maar exclusief literatuur. We vragen of je zelf de literatuur aanschaft of downloadt. Als je je aanmeldt, reserveren we jouw plaats.
Je kunt je aanmelden voor een (of beide) module(s) bij Hanke Drop. Voor eventuele verdere inlichtingen en informatie is zij bereikbaar via email of telefonisch op T: 06 14767706. Vermeld bij je aanmelding in elk geval graag de volgende gegevens:
voorletters, voornaam, achternaam, emailadres, telefoonnummer en of je als particulier of via een bedrijf of instelling deelneemt.

Heel graag begroeten wij jou in ons midden!
Met hartelijke groet,
Arjo Klamer, academisch coördinator



“De kunst van het reizen”

Moderator: Ruud Welten (Universiteit Tilburg / Saxion)

Data: dinsdag 20 mei – “Is het ware leven elders?” met Ruud Welten
dinsdag 10 juni – “Ik reis dus ik ben” met Stine Jensen
dinsdag 24 juni – “De verbeelding van het reizen” met Maarten Doorman
dinsdag 9 september – “Reizen en literatuur” met Odile Heijnders
dinsdag 23 september – Essaybespreking
Waar zijn we eigenlijk naar op zoek wanneer we de wereld intrekken? In hoeverre slagen we erin werkelijk open te staan voor nieuwe ervaringen, ontmoetingen en andere culturen?Maakt reizen wijzer, zoals de eerste toeristen die de Grand Tour maakten meenden? Of kunnen we maar moeilijk toegeven dat het, zoals Seneca meende, een vlucht uit onszelf is? Wanneer ben ik een goede reiziger?
Ruud Welten (moderator) is als filosoof verbonden aan Tilburg University en als lector ethiek aan hogeschool Saxion. Hij is auteur van Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme (2013) en van Onder vreemden. De ander in de reisliteratuur (verschijnt Februari 2014) die beide als leidraad in het programma worden gebruikt. In deze boeken vraagt hij zich af wie hij is wanneer hij erop uit trekt. Een stoet aan filosofische reisgidsen, van Rousseau tot Stendhal, van Montaigne tot Sartre en van Goethe tot Zygmunt Bauman, vergezelt hem daarbij.

Dinsdag 20 mei: “is het ware leven elders?"
Docent: Ruud Welten
Teksten: Ruud Welten, Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme (2013) en Onder vreemden. De ander in de reisliteratuur. En V.S. Naipaul, Among the Believers. An Islamic Journey (of de vertaling : Onder de gelovigen. Uitg. Synopsis 1982)

Dinsdag 10 juni "ik reis dus ik ben"
Docent: Stine Jensen
Tekst: Stine Jensen, Licht op het Noorden (uitg. Ambo)

Dinsdag 24 juni: “de verbeelding van het reizen"
Docent: Maarten Doorman 
Teksten: J. Swift: Gulliver’s travels, D. Defoe: Robinson Crusoe (literatuurkeuze onder voorbehoud)

Dinsdag 9 september: “reizen en literatuur"
Docent: Odile Heynders
Teksten: Italo Calvino

Dinsdag 23 september: bespreking essays Moderator: Ruud Welten


Voor de andere modules (waaronder “Politieke Filosofie”
met o.a. Andreas Kinneging) kunt u contact opnemen met Hanke Drop.

11.14.2013

Lezing: Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Sartre (1905-1980) behoort niet alleen tot de meest invloedrijke, maar ook meest omstreden denkers van de twintigste eeuw. Filosoof, schrijver van romans en toneel, politiek activist, communist en anti-communist, Nobelprijsweigeraar, terrorismeverdediger, vrouwenaanbidder, existentialist en fenomenoloog met één blind oog, berucht om zijn 'fouten' en 'gevaarlijke ideeën' blijft steeds nieuwe generaties fascineren. Wie eenmaal kennis heeft gemaakt met zijn ideeën, kijkt nooit meer naar zichzelf als voorheen.



20 November
Theater De NWE Vorst, Tilburg, De Rode Kamer
20.00

Info

11.13.2013

Debat over de film Omar

Maandag 11 november vertoonde Movies That Matter in Scheltema Leiden de indrukwekkende nieuwe speelfilm van Palestijns-Nederlands regisseur Hany Abbu-Assad: Omar.
Na afloop voerde ik een gesprek met Lars van Troost, hoofd Strategische Verkenningen van Amnesty International Nederland. Zie hier het verslag.

11.08.2013

10.19.2013

Camus – Juist nu! | Lezing met Ruud Welten en Mathijs Sanders (Lezing)

Datum
donderdag 7 november 2013
Tijd
van 20:00 tot 22:00 
Locatie
Aula Radboud Universiteit, Comeniuslaan 2, Nijmegen
Organisator
Soeterbeeck Programma
Spreker
Ruud Welten en Mathijs Sanders
De Franse filosoof en romanschrijver met Algerijnse wortels maakte furore met o.a. De vreemdeling, De Pest en De mythe van Sisyphus. In 1957 won hij de Nobelprijs voor de Literatuur. Op 7 november zou hij 100 jaar zijn geworden. Toch is zijn werk misschien wel actueler dan ooit; studenten roemen de manier waarop hij filosofische onderwerpen voor een breed publiek toegankelijk maakte, een nieuwe biografie ligt in de boekhandels. Filosoof Ruud Welten en cultuurwetenschapper Mathijs Sanders gaan in gesprek over de thema's die in het werk van Camus een centrale rol spelen, zoals verantwoordelijkheid, religie en vrijheid. Maar ook zijn persoonlijke biografie wordt belicht: Camus als kleine jongen, voetbalfan en vader. De avond wordt omlijst met gesproken citaten uit zijn werk. Wat is er zo fascinerend aan Albert Camus? Cees Leijenhorst is gespreksleider. Meer informatie
[lees hier het verslag van de de lezing en hier van het gesprek]
foto: www.karinwijnen.nl 

10.06.2013

lezing Antwerpen over Albert Camus

‘Er bestaat maar één werkelijk ernstig filosofisch probleem,' schreef Albert Camus in De mythe van Sysiphus: ‘de zelfmoord.' Geconfronteerd met een zinloos bestaan kan de mens soelaas vinden in godsdienst of zelfmoord plegen. De absurde held van Camus opteert voor een derde weg: de absurditeit aanvaarden en vanuit dit bewustzijn intens leven.
INFO
Organisatie: Het zoekend hert en deBuren. zondag 13 oktober 2013 - 11:00
***

Recensie

- Recensie van Het ware leven is elders, in Wijsgerig Perspectief door Gert-Jan van der Heijden, Oktober 2013.

9.22.2013

Boekpresentatie Toneeltekst DE HEL (Sartre & Camus)

t e l e X p r e s s www.telexpress.nl
De Hel L’Enfer Sartre < > Camus Ruud Welten
Het boek is te bestellen via uitgeverij teleXpress Prijs: € 15,-
De Hel L’Enfer Sartre < > Camus Ruud Welten
****
Jean-Paul Sartre, Albert Camus, Maryam, een jonge terroriste. Sartre en Camus hebben voortdurend een sigaret in hun handen en maken aanstalten om deze aan te steken.
Jean-Paul Sartre, Albert Camus, Maryam,une jeune terroriste. Sartre et Camus tiennent en main une cigarette qu’ils essaient constamment d’allumer.
NL FR dubbelpresentatie teleXpress op 26 september 2013: De keren dat ik verwaai, debuutbundel Esther Porcelijn en De Hel van Ruud Welten
in theater DE NWE Vorst, aanvang 20.30 uur
Op 26 september a.s. lanceert uitgeverij teleXpress in theater De NWE Vorst in Tilburg een tweetal nieuwe, bijzondere publicaties. Het betreft De keren dat ik verwaai, de debuutbundel van Esther Porcelijn, stadsdichter van Tilburg 2011-2013. Daarnaast, ruim een maand voor de honderdste geboortedag van Albert Camus, De Hel, een toneelstuk over Sartre, Camus en (hedendaags) terrorisme van filosoof en publicist Ruud Welten.
****
Tijdens de presentatie zal Esther Porcelijn - als altijd op pakkende wijze - voordragen uit haar bundel. Daarnaast vormen gelezen tekstfragmenten door Esther Porcelijn (naast dichter ook acteur en filosofiestudent) en filosoof en Sartrekenner Paul Cobben aanleiding voor een discussie tussen Ruud Welten, Hans Achterhuis, filosoof en auteur van o.a. Met alle geweld, theaterregisseur Tarkan Köroğlu en de overige sprekers. Moderator is Leon Heuts, redacteur van Filosofie Magazine. In De keren dat ik verwaai beziet de voormalige stadsdichter van Tilburg, Esther Porcelijn, de stad en haar bewoners met de scherpe, maar tegelijkertijd zachtmoedige blik van de buitenstaander. De intermenselijke relaties in al hun verschijningsvormen worden door haar op associatieve, soms dromerig-poëtische dan weer beschouwelijke wijze neergezet, zij het telkens gelardeerd met de nodige ironie en humor.
****
De naoorlogse controverse tussen Sartre en Camus blijkt ook in de 21ste eeuw nog niets aan actualiteit te hebben ingeboet. Door het gedachtegoed van Sartre en Camus te confronteren met dat van een jonge islamitische terroriste, zet Ruud Welten de zaak op scherp, houdt hij ethische en existentiële kwesties tegen een hedendaags licht en zet hij de lezer aan het denken. Op heldere en tegelijkertijd speelse wijze worden deze kwesties de 26ste ten tonele gevoerd. Behalve het toneelstuk bevat De Hel bijdragen van Sartre, Camus en een interview met toneelregisseur Tarkan Köroğlu.
****
Ruud Welten (1962) is filosoof. Hij is als universitair docent werkzaam aan de Universiteit van Tilburg en als lector bij de hogeschool Saxion te Deventer. Van zijn hand verschenen tal van publicatie over o.m. Sartre. Onlangs verscheen eveneens van zijn hand: Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme. Esther Eva Porcelijn (1985) is toneelspeler, theatermaker en dichter. Na een paar jaar Toneelacademie in Maastricht ging ze naar Tilburg om er aan de universiteit filosofie te gaan studeren. Al snel werd ze tot stadsdichter van Tilburg verkozen (2011 - 2013). Sindsdien treedt ze in heel Nederland op met haar poëzie, korte verhalen, columns en theatervoorstellingen. Porcelijns gedichten en prozastukken zijn verschenen in Brabant Literair, Strak en Hollands Maandblad. In 2013 won ze de Hollands Maandblad Aanmoedigingsbeurs 2012-2013 voor haar poëzie.
****
agendagegevens boekpresentatie debuutbundel Esther Porcelijn en toneelstuk Ruud Welten, presentatie Leon Heuts (Filosofie Magazine), m.m.v. filosoof Paul Cobben, theaterregisseur Tarkan Köroğlu en als speciale gast filosoof en publicist Hans Achterhuis
datum 26 september aanvang 20.30 uur, inloop vanaf 20.00 uur locatie De NWE Vorst, Willem II straat 48, 5038 BD Tilburg entree 5 euro kaarten bestellen www.denwevorst.nl
De keren dat ik verwaai is verkrijgbaar of te bestellen via de reguliere boekhandel of via uitgeverij teleXpress - www.telexpress.nl
****
ISBN/EAN: 978-90-76937-44-1
****
Prijs: 15 euro De Hel/ l’Enfer is verkrijgbaar of te bestellen via de reguliere boekhandel of via uitgeverij teleXpress - www.telexpress.nl
****
ISBN/EAN:978-90-76937-43-4 Leverbaar: 27 september 2013 Prijs: 15 euro Meer informatie www.telexpress.nl (binnenkort online) en Ingrid Luycks, ingridluycks@planet.nl

7.27.2013

'Gij zult op vakantie gaan'

'Gij zult op vakantie gaan'. Mooie recensie van Het ware leven is elders in De Groene Amsterdammer, door Pieter Hoexum. Jrg 137 nr 30, p. 62

7.22.2013

Vooraankondiging - presentatie boek De Hel (toneel, Sartre & Camus)

In maart en april 2010 speelde Theater EA mijn toneelstuk over Sartre en Camus als onderdeel van het drieluik 'Op hoop van troost' onder de regie Tarkan Köroğlu. (zie blogbericht) De tekst van het toneelstuk verschijnt binnenkort tweetalig (Nederlands / Frans), in een uitgave van TelexPress, Tilburg. Het boekje wordt gepresenteerd op 26 september in Theater de NWE Vorst, Tilburg met een debat met o.a. Hans Achterhuis, Paul Cobben, Tarkan Köroğlu en Leon Heuts.
LINK VOOR MEER INFORMATIE Informatie

7.20.2013

Recensie: Vakantie voor gevorderden

Recensie van Het ware leven is elders, door filosoof en publicist (voor o.a. Trouw) Pieter Hoexum op de site van boekhandel Athenaeum Amsterdam. Lees meer

7.16.2013

Het ware leven is elders in Brands met boeken - VPRO

Vrijdag 19 juli was ik te gast in het programma Brands met Boeken. VPRO, Radio 1, 19.00-20.00. Daarna is de uitzending nog te beluisteren op de site van het programma
Beluister

7.07.2013

'Toeristen, dat zijn de anderen', Essay door Jos Palm

Mooie bespreking van Het ware leven is elders in Trouw, Letter & Geest. Lees het hele artikel van Jos Palm in dagblad Trouw, bijlage Letter & Geest, zaterdag 6 juli 2013. Een link naar een online artikel is (nog) niet beschikbaar.

7.01.2013

Interview in Provinciale Dagbladen

Interview door Hans Goossen Zaterdag 21 juni (De Persdienst) Link naar aankondiging op site(niet dezelfde tekst als de papieren krant) ("De Persdienst is de landelijke redactie van de regionale dagbladen Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad, Brabants Dagblad, De Gelderlander, Eindhovens Dagblad, BN De Stem, De Stentor, De Twentsche Courant/Tubantia en PZC. De kranten zijn samen goed voor meer dan een miljoen lezers.")

6.10.2013

Voyager était le moyen d'être ailleurs, ou de n'être nulle part. Aujourd'hui c'est le seul moyen d'éprouver la sensation d'être quelque part. (Jean Baudrillard)

6.05.2013

Zondag Radio 1 VPRO

Zondag 9 juni 2013 was ik te gast bij het programma OVT van de VPRO:
Een gesprek over ‘Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme’. Over de geschiedenis van het toerisme.

6.04.2013

ScienceGuide bijdrage: Reizen als Goethe

4 juni 2013 - Studenten gaan steeds vaker voor hun studie naar het buitenland. Lector Ruud Welten van het Saxion kenniscentrum Hospitality ziet dat veel kansen tot vorming nog niet worden benut. Hij ziet een belangrijke rol voor Bildung en zelfreflectie van de moderne, steeds vaker en verder reizende wereldburger. Lees verder

5.22.2013

De vertoeristisering van het wereldbeeld

Wanneer u komende zomer in het buitenland bent, beschouwt u zichzelf dan als een reiziger of als een toerist? Het zijn niet de definities van beide woorden waarop we ons beroepen wanneer we deze vraag trachten te beantwoorden, maar de associaties die ze bij ons oproepen. Want hoe de definities ook luiden, er bestaat een gevoelsonderscheid tussen reizigers en toeristen. Het woord reiziger doet mij onmiddellijk denken aan iemand die zijn thuis achterlaat, de wereld intrekt en allerlei nieuwe indrukken opdoet. lees verder op filoblog

5.13.2013

Boekpresentatie Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme

Op donderdag 6 juni om 16.00 uur wordt Het ware leven is elders. Filosofie van het toerisme http://alturl.com/qobfs gepresenteerd in Deventer bij Saxion: Handelskade 75 (ontvangsthal) Ik ga dan in gesprek over toerisme en de betekenis van het reizen vandaag, met Deventer stadsdichter Jos Paardekooper. Daarna is er tijd voor vragen en discussie.
200 pagina's | Paperback | Uitgeverij Klement | ISBN: 9789086871193
Waar zijn we eigenlijk naar op zoek wanneer we, bewapend met onze camera en reisgids, de wereld intrekken? Wat zegt het moderne toerisme over de manier waarop we in de wereld zijn?
De hedendaagse pelgrimage naar de laatste ‘authentieke plekjes’, waarvan we met trots beweren dat ‘er geen toeristen komen’, verraadt dat we iets zoeken wat we in ons eigen alledaagse leven zijn kwijtgeraakt. Maar levert het reizen ons werkelijk nieuwe ervaringen op en gaat er een vormende werking vanuit, zoals Goethe verlangde? Of kunnen we maar moeilijk toegeven dat het, zoals Seneca meende, een vlucht uit onszelf is? Ruud Welten vraagt zich in dit boek af wie hij is wanneer hij eropuit trekt. Een stoet aan filosofische reisgidsen, van Rousseau tot Stendhal, van Montaigne tot Sartre en van Goethe tot Zygmunt Bauman, vergezelt hem daarbij. Meer info en bestellen

5.10.2013

Individualiteit

In-dividu betekent letterlijk 'niet verder opdeelbaar'. Wanneer je de gehele samenleving opdeelt, eerst in politieke voorkeuren, religies, tradities, en je gaat al deze groepen ook weer opdelen (sub-culturen, afscheidingen) en je gaat al deze opdelingen ook weer opdelen, dan kom je uiteindelijk uit bij individuen. Dat is zo'n beetje de loop van de samenleving van de laatste vijftig jaar tot nu. We leven in een maatschappij van individuen; mensen die zeggen: 'ik ben niet in een hokje te plaatsen', 'ik ben uniek', 'niemand vertelt mij wat ik moet doen', 'ik ben niet zoals de anderen', 'ik geloof wel dat er iets is (religie) maar ik hoor nergens bij', etc. En alle individuen, elk voor zich, bedienen zich van deze manier van spreken, die uitsluitend bestaat uit negaties. Een individu ben je niet, dat word je, actief, door niet dit of dat te zijn en niet hier of daar bij te horen. Het is 'afstand doen van'. Het probleem is dan ook niet langer de angst om de ander te verliezen, maar de angst om ons te binden. De volgende stap bestaat erin onszelf op te delen: 'ik ben niet in een hokje te plaatsen', 'ik ben erg veelzijdig' betekent dat ik elk moment, wanneer ik wil, moet kunnen wisselen van plaats, partner, baan, etc. En zo lossen we langzaam op.

5.02.2013

Veenproef Arianna

Op 8 mei spreek ik tijdens de Veenproef in Leiden over liefde, onzekerheid en de vloeibare samenleving, ter voorbereiding van de voorstelling Arianna van Lizzy Timmers / agenda en info

4.30.2013

De PvdA en de 'illegalen'

Er is een tijd geweest dat de PvdA werd geassocieerd met socialisme, met solidariteit en humaniteit. Het hele woord 'illegalen' hoort niet in deze traditie thuis. Het is een woord uit het vocabulaire van rechtse partijen, van mensen die eerst aan zichzelf denken en, als er tijd en geld over is, ook aan anderen. Het is een woord dat wordt gebezigd door bange mensen, die alles in het werk stellen om voor zichzelf op te komen. Maar er zijn ook mensen in onze samenleving voor wie wij het moeten opnemen. Mensen die op dezelfde wereld zijn geboren als wij en die in zulke problemen zijn geraakt, dat ze als vagebonden de wereld doortrekken, op zoek naar gastvrijheid en humaniteit. De mensen die als zogenaamde 'illegalen' worden afgeschreven, hebben hulp en steun nodig. En mochten ze ten onrechte om onze hulp vragen, dan kunnen we ze uitzetten, maar dat is een beslissing die veel tijd en zorgvuldige aandacht vereist. Natuurlijk is het veel efficiënter om dat allemaal niet te doen en ze bij voorbaat als 'illegaal' te bestempelen. Maar wie deze oplossing verkiest, kan zichzelf geen socialist noemen. Zo iemand doet er goed aan om op de PVV te stemmen of om met heimwee terug te denken naar de tijden waarin socialisme 'nationaal-socialisme' was. De zogenaamde 'illegalen' moeten er op kunnen rekenen dat een partij die Nederland 'sterker en socialer' wil maken hen integer behandelt. Om dit te kunnen waarborgen is het noodzakelijk om je niet aan mensonterende afspraken uit een regeerakkoord te houden. Daar is lef en moed voor nodig, geen laffe uitvluchten naar eerder gemaakte afspraken, in de angst macht te verliezen. Mocht het voorstel om illegaliteit strafbaar te stellen er op 12 mei door komen, dan is Nederland een rechtse partij rijker. Follow me on Twitter

4.25.2013

2.18.2013

Postmodern Leadership: Everyone a leader!

I'm getting so tired of the leadership myth. MBA’s, companies and business leaders are immersed in a vocabulary of leadership, mostly used by consultants and supported by academic research. Leadership is reduced to know-how, deprived of experience. Leadership has become a topselling product. "You want to be a leader? Follow me! (and pay for my workshop)". Today, MBA-students and young employees are told to be leaders, not labourers, because labourers are followers. Leadership is an extreme form of modern individuality. It is motored by the myth that ‘everyone can become a leader’ and that only leadership will fulfil your talents and capacities. Leadership is understood as taking full responsibility towards your true self. The model of the leader of today is not the boss, the one who is in charge of the production process, but the authentic self that has reached a higher degree yet. The leadership myth tells you that you are, first of all, a leader of your own life. Leadership is the imperative of the maximisation of self-development, detached from any form of social usefulness, productivity or praxis, precisely because it is part of a discourse about the self.
However, traditionally the leader is the one person that is not working, or at least, not thinking about himself in terms of labour. The leadership myth today uses terms like ‘inspiration’, ‘charisma’, ‘spirituality’, ‘authenticity’ or ‘efficiency’, ‘supporting others’, ‘to get things done’ (mainly by others). The imperative is: be authentic, be yourself--which is: a leader. Leadership is the new paradigm of spirituality, without any link to the actual business world. We are trained to be leaders in a world that is not governed by leaders any more. Leadership is imploded self-realisation. Once craftsmanship was social self-realisation, but the postmodern type of leadership has no social function, other than being conspicuous: ‘Look, I’m a leader. I have realised myself.’
So Please, don't follow me.
WORK AND LEISURE IN A CONSUMER SOCIETY

2.07.2013

HBO in een vloeibare samenleving

7 februari 2013 - In de huidige, vloeibare samenleving verandert de rol van het hoger onderwijs razendsnel. Saxion-lector Ruud Welten pleit dat studenten anders moeten worden opgeleid, als smart missiles.“Studenten moeten in staat zijn om volledig van koers te veranderen, en te vergeten wat ze eerder hebben geleerd”
gepubliceerd op ScienceGuide
Het HBO in een vloeibare samenleving
Wat is de rol van het hoger beroepsonderwijs in een wereld waarin het fenomeen 'beroep' slechts nog een echo is uit vervlogen tijden? Welke rol zou het HBO moeten spelen in een samenleving waarin haar studenten worden geconfronteerd met een structurele onzekerheid over hun toekomst?
De maatschappij is zodanig ingrijpend en in hoog tempo aan het veranderen, dat ze volgens socioloog en filosoof Zygmunt Bauman (1925), emeritus van de universiteiten van Leeds en van Warschau, niet meer begrepen kan worden in termen van vaste structuren, maar als een 'vloeibare samenleving'. Hoewel het hoger beroepsonderwijs niet het hoofdthema is, bevat zijn jongste boek On Education, dat in feite bestaat uit een reeks korte interviews, veel inzichten die in samenhang met zijn publicaties sinds Liquid Modernity (2000) van grote waarde kunnen zijn om het hoger beroepsonderwijs van vandaag een spiegel voor te houden. Een poging daartoe: Nog geen twee decennia geleden was het nog redelijk te veronderstellen dat studenten de kennis en vaardigheden die ze in hun opleiding verwierven zouden gaan verzilveren in de beroepspraktijk. Men kon er redelijkerwijs van uitgaan dat afgestudeerden zich dankzij een gedegen hoger beroepsopleiding een solide plaats op de arbeidsmarkt wisten te veroveren. Dat dit beeld vandaag een achterhaalde voorstelling van zaken geeft, is beslist niet slechts te wijten aan de economische recessie. In onze vloeibare samenleving, aldus Bauman, wordt ons leven niet langer bepaald door een traject van een levenslange, eenduidige beroepspraktijk. Grenzen tussen vakdisciplines, functies en kennisdomeinen zijn vloeibaar geworden en nemen, al voortvloeiend, steeds nieuwe vormen aan. Studenten in het hoger beroepsonderwijs van nu zouden, in plaats van te worden ingewijd in een traditie van een vakgebied, zich moeten voorbereiden op de verregaande flexibiliteit die de huidige tijd vereist. Want in onze tijd verdwijnen niet alleen banen, maar complete traditionele beroepen. In plaats daarvan overschrijden we in ons werkzame leven onophoudelijk de grenzen van kennisvelden en markten. Niet alleen neemt het aantal vaste contracten op de arbeidsmarkt in hoog tempo af, werk wordt tegenwoordig begrepen in termen van kortlopende projecten. En wie een project met succes voltooit, moet alweer bezig zijn met een volgend project dat, wat toepassing en kennis betreft, niet vanzelfsprekend in de lijn ligt van het voorgaande project. Tegen de achtergrond van deze snelle golfbewegingen van de vloeibare samenleving, dreigt het HBO slechts nog een mastodont te worden uit tijden waarin een beroepspraktijk duidelijk in te kaderen was. Praktische kennis kon in de mal van een opleiding gegoten worden, om vervolgens te stollen tot solide eenheid, beroep genaamd. Het is waar dat veel opleidingen niet meer in termen van beroepen denken, maar van praktische kennisdomeinen. Maar deze kennisdomeinen blijven vaak streng afgebakend, vastgelegd in bijzondere, meetbare competenties. De ene soliditeit wordt ermee ingeruild voor een andere.
Smart missiles Wanneer leerdoelen daadwerkelijk samenvallen met competenties die de afgestudeerden voorbereiden op de beroepspraktijk, dan kunnen leerprojecten keurig van te voren worden geprepareerd en in afvinkbare eenheden worden omgezet. Echter, in een vloeibare samenleving is een dergelijke constructie slechts contraproductief. Het maakt studenten log en inflexibel, en verstoken van de creativiteit en visie die de vloeibare markt van vandaag vereist. Bauman vergelijkt dit met doelrakketten. Op het moment dat zo'n raket de lucht ingaat, is zijn doel duidelijk. Maar een raket van deze soort mist haar doel, zodra dat doel zelf begint te bewegen, aldus Bauman. Hij zal immers slechts de aanvankelijk geplande locatie raken. In de vloeibare samenleving veranderen de doelen van plaats en inhoud, al op het moment dat de raketten de lucht ingaan. Het vizier moet dus niet alleen meebewegen, maar in staat zijn te anticiperen en het voormalige doel te vergeten. Zo zouden we kunnen stellen dat het HBO haar doel mist wanneer ze studenten op een solide manier voorbereidt op beroepen die echter zelf in hoog tempo aan het veranderen of verdwijnen zijn, terwijl tegelijkertijd juist nieuwe kansen, veelal cross-overs tussen voorheen gescheiden kennisdomeinen, zich aandienen. Om doelen te raken in een vloeibare samenleving, zijn slimme raketten nodig. In de vloeibare samenleving is het doelloos geworden om studenten enkel nog 'een vak te leren', want op het moment dat de student de arbeidsmarkt betreedt, is zijn kennis achterhaald. Wat studenten daarentegen moeten verwerven, is het vermogen zich aan te passen en kennisdomeinen te overschrijden. En dit gaat verder dan het af en toe organiseren van een college of workshop waarin studenten de grenzen van hun eigen vak overschrijden. De smart missiles kunnen zich zo snel aanpassen omdat ze in staat zijn volledig van koers te veranderen, en dat vereist dat ze vergeten wat ze aanvankelijk hadden geleerd. Het denken in praktische kennisdomeinen, in plaats van in traditionele beroepen, voldoet dus niet meer. Zolang het beroepsonderwijs soliditeit blijft nastreven, wordt de student niet op zijn rol in een vloeibare samenleving voorbereid. Integendeel. Er is in veel gevallen geen sprake meer van kennis die van de oudere generatie naar een nieuwe wordt doorgegeven, maar andersom: op het gebied van bijvoorbeeld techniek, mode, nieuwe media, ICT, of design, zijn het de ouderen die leren van jongeren. Is het dan nog wel geloofwaardig wanneer kennis standaard wordt aangeleerd door een oudere generatie? Dit vereist een nieuwe, zelf vloeibaar geworden invulling van kennisverwerving. Moeten we blijven denken en handelen in gildetermen van de meester en de leerling, dus van de leraar die de student onderwijst? Het is waar dat de relevantie van de vloeibaarheid van de samenleving wellicht niet alle opleidingen aangaat, maar zeker waar markten en toepassingsgebieden zelf in een vloeibare situatie terecht zijn gekomen, zoals onder andere economie, facility management, toerisme en hotellerie, communicatie en journalistiek, kunst of sociaal agogisch werk, daar wordt het onverantwoordelijk om opleidingen te laten berusten in het oude. En de markt van vandaag is morgen achterhaald.
Onzekerheid De voorheen begerenswaardige soliditeit en zekerheid heeft plaatsgemaakt voor flexibiliteit en mobiliteit, die past bij de manier hoe we in het leven staan. Dit heeft een grote mate van vrijheid opgeleverd. Wanneer de vader vroeger boer was, dan was de kans groot dat de zoon dat ook zou worden. Maar het individu van vandaag laat zich niet vormen door traditie. Dat betekent aldus Bauman ook dat we de zekerheden die de solide maatschappij ons vroeger gaf, zijn kwijtgeraakt. In plaats daarvan leven we nu in een voortdurende onzekerheid, die zelf vloeibaar is, omdat ze steeds nieuwe vormen aanneemt. Waar de directeur van het bedrijf er vroeger vanuit kon gaan dat hij dat jaren achtereen zou zijn, daar is de CEO van nu degene die wordt ontslagen zodra hij niet meer aan de verwachtingen voldoet. De hoge mate van vrijheid in de vloeibare samenleving leidt tot een structurele onzekerheid, die ons drijft te vluchten op kleine eilandjes tussen al deze vloeibaarheid. Er is durf, moed, creativiteit, ondernemerschap en visie voor nodig om als professional in een steeds veranderende samenleving te fungeren. Docenten moeten een kernrol moeten spelen in het enthousiasmeren van studenten, die op hun beurt de maatschappelijke verantwoordelijkheid die eigen is aan hun werkvelden, moeten leren koesteren.
De mythe van het meetbare Maar in plaats van sensitiviteit voor de vloeibare samenleving te stimuleren, valt de HBO-praktijk vaak terug op meetinstrumenten, die een laatste, niet zelden wanhopige poging zijn om een schijn van soliditeit te behouden. Het cijfer voor de scriptie is opgeblazen tot een bureaucratie waarin alle resultaten moeten worden gemeten en vastgesteld. Elk stukje kennis of gedrag van de studenten moet een plaats krijgen in tabellen met uitgemeten competenties. Docenten zijn voortaan de boekhouders van deze bureaucratie, die de verstolling van het onderwijs slechts bevordert. Problemen in het HBO worden behandeld als organisatieproblemen, in plaats van dat ze aanleiding geven tot zelfonderzoek, met tot gevolg: nog meer controle en bureaucratie. En zo ontstaat een monster dat de schijn van transparantie en solide kwaliteitsbeheersing moet geven, terwijl het in werkelijkheid de praktijk van de interactie tussen studenten en docenten, tussen onderzoekers en het werkveld slechts frustreert. Studenten worden daarmee opgeleid tot passieve consumenten, die slechts het moment afwachten waarop ze het felbegeerde diploma in handen krijgen, zonder dat ze zijn voorbereid op de verregaande vloeibaarheid die deze samenleving vereist. De organisatie van het huidige beroepsonderwijs loopt het gevaar een mammoettanker te worden, dobberend op de een vloeibare samenleving, en in het slechtste geval, langzaam maar zeker zinkend, terwijl de afgestudeerden doelloos op de golven van de oceaan blijven rondzwemmen.
Zygmunt Bauman, Liquid Modernity. Polity Press, 2000. - , Work, Consumerism and the New Poor. Open University Press, 2005. - , On Education. Conversations with Riccardo Mazzeo. Polity Press, 2012.
Ruud Welten is als lector verbonden aan het kenniscentrum Hospitality van Saxion en als UD filosofie aan de Universiteit van Tilburg.

1.11.2013

Recente onderzoeksbeschrijving

Mijn onderzoek richt zich op post-marxistische, fenomenologische, hermeneutische en literatuur-wetenschappelijke interpretaties van het hedendaagse consumentisme. Onder consumentisme, waaraan ik ook een vak besteed in het master-onderwijs (UvT, Filosofie), versta ik de niet-rationele, veelal onbewuste en collectieve gedraging van de moderne samenleving. In de 'vloeibare samenleving' (Bauman) kan consumptie kan niet langer worden begrepen als de economische tegenpool van productie, maar volgt haar eigen wetmatigheden (van Veblen tot Baudrillard), ook al blijven deze vaak nog begrepen in een taal die teruggaat naar traditionele maar inadequaat geworden categorieën zoals 'behoeftebevrediging' of 'autonome keuze'. De taal waarin de consument over zichzelf nadenkt, waarin hij spreekt, en waarin hij door marketing en advertenties wordt aangesproken, veronderstelt een transparantie die door traditionele managementwetenschappen geschraagd wordt (zoals tevredenheidsonderzoeken onder consumenten). Deze taal lijkt de Weberiaanse rationalisering en het streven naar efficiëntie te vertegenwoordigen, maar het is maar de vraag in hoeverre de vermeende transparantie de werkelijke mechanismen achter het consumentisme kunnen verklaren of blootleggen.
Met het werk van Walter Benjamin (met name het Passagen-werk) is fenomenologisch te beschrijven hoe de transparant geachte werkelijkheid van de consumentenmaatschappij een verdingelijking is van onbewuste of utopische voorstellingen van vrijheid. De Marxistische these van de religiositeit (niet-rationaliteit) van het warenfetisjisme is hier van belang. De commodificatie (Marx, Lukács, Honneth) die voorheen was voorbehouden aan dingen en later ook aan menselijke relaties, heeft vandaag geleid tot een radicale globalisering van het consumentisme, waarin de wereld zelf een handelsobject wordt en waarin traditionele dichotomieën (arm/rijk, productie/consumptie, arbeider/kapitaalbezitter) zichzelf achterhalen of waarvan de grenzen vloeibaar zijn geworden.
Momenteel werk ik aan een studie over toerisme, waarin deze commodificatie wordt beschreven in relatie tot mobiliteit en Entzauberung (Weber) als volledige transparantie (voor de toerist ligt de hele wereld open) en projectie (in de zin van Edward Saïd's Orientalism). Het moderne toerisme veronderstelt een volledige onttovering van afstand. Het andere wordt erin zelf gecommodificeerd. Maar eerder dan in termen van rationele efficiëntie van het menselijk handelen, legt het moderne toerisme de imaginaire en utopische commodificatie bloot, die eigen is aan het consumentisme.
Consumentisme kent sterke ethische implicaties, die o.a. in het werk van Zygmunt Bauman, in de lijn van het denken van Emmanuel Levinas (aan wiens werk ik mijn promotie wijdde) worden uitgewerkt. De verregaande commodificatie en vertoeristisering van het wereldbeeld, die mogelijk is geworden door de commodificatie van de wereld (en haar culturen) zelf, creeërt onbewust nieuwe tegenstellingen in de sociale werkelijkheid (zoals tussen toeristen en vluchtelingen). De ethische vragen die het consumentisme oproept, worden vaak echter op hetzelfde niveau van vermeende transparante, het rationele, Weberiaanse niveau ('de bewuste consument', 'ik kies bewust') benaderd (zoals CSR-strategieën of Sustainability Reporting).
De commodificatie in de vloeibare samenleving vraagt om een eigensoortige fenomenologie, die ik in de lijn van het Passagenwerk van Walter Benjamin nader wil onderzoeken.
vrijdag 11 januari 2013